Kilka Polskich Tang · Buenos Aires

Y yo ya nopuedo bailar

Nagrania polskich tang skomponowanych w latach 1930-1940 w wersji argentyńskiej.

Wybierz tango1933—1940 / Buenos Aires 2024
Archiwalna fotografia artystów przy partyturze
Portret Dawida Bejgelmana
Etykieta płyty tango Grzech
01

Historia projektu

Warszawa spotyka Buenos Aires

Kiedy przyszła wojna, polskie tango umarło. Przestało się rozwijać i właściwie już nigdy się nie odrodziło. Jednak przed 1939 rokiem Syrena Rekord, polska wytwórnia płyt gramofonowych działająca w Warszawie, wydała ponad dwa tysiące polskich tang. Poza Argentyną tango było chyba najbardziej popularne właśnie w Polsce. Ale kiedy po wojnie Jerzy Petersburski, twórca największych polskich szlagierów tangowych, znalazł się w Buenos Aires, w tamtejszym związku artystów i autorów muzycznych powiedziano mu, że jego tanga to argentyńskie bolera – melodyczne, ale bez wyrazu, podczas gdy tanga argentyńskie, tłumaczono mu, mają inną energię i drapieżność. Od tego czasu zawsze mnie ciekawiło, czy polskie tanga można zaaranżować w stylu argentyńskiego tanga lat 40., bo właśnie okres wojny w Europie był okresem Złotego Wieku tanga w Buenos Aires. Może chciałem pokazać Argentyńczykom, że w Polsce również kochano tango. Może chciałem zatańczyć do piosenek, które znałem z młodości. A może chciałem wydobyć z zapomnienia muzykę, która odeszła, częściowo dlatego, że większość polskich muzyków tanga była pochodzenia żydowskiego i większość z nich zginęła podczas wojny. Pokazać, że Warszawa tańczyła tango w kabaretach i na podwórkach. Stąd wziął się projekt nagrania kilku polskich tang. Ale pomyślałem sobie, że wszystko musi być argentyńskie. Znalazłem kontakt do Victora Nocelli, muzyka z Buenos Aires, który podjął się napisania nowych aranżacji, czasami z bardzo starych i zniszczonych nagrań Astona, Wiery Gran, Faliszewskiego, polskich piosenkarzy tamtego czasu. Uparłem się tylko, aby te tanga śpiewał Roberto, którego kiedyś słyszałem z orkiestrą w Sacramento i zachwyciłem się jego głosem. Jakimś przypadkiem, Victor miał w swoim zespole skrzypaczkę, która znała Roberto, i tak zdobyliśmy go do projektu. Przez kilka miesięcy pracowaliśmy nad aranżacjami. Przetłumaczyłem z polskiego na castellano oryginalne teksty, które Nora Isabel Poggi dopasowała poetycko do muzyki. Okazało się, że jest poetką i ma wyjątkowy słuch muzyczny. Kiedy muzycy spotykali się w upalnym Buenos Aires na próbach, ja siedziałem w mojej ulubionej kawiarni w Pacific Grove, połączonej z księgarnią, piłem cappuccino z dużą ilością piany i wieczorami odtwarzałem fragmenty ich nagrań. I tak powstał ten projekt.

Piotr J. Flatau

02

Pięć nagrań

Posłuchaj albumu

Wybierz tango, włącz nagranie i poznaj jego historię, tekst oraz materiały archiwalne.

Bal u Starego Joska
01 / 05 · 1934

Bal u Starego Joska

Baile en lo de José

Bar "U Grubego Joska" znajdował się przy ulicy Gnojnej w Warszawie i należał do Józefa Ładowskiego. Miejsce to było popularne wśród światka przestępczego i elit Warszawy. "Bal na Gnojnej" jest do tej pory śpiewana przez warszawskie zespoły uliczne. Podobnie jak w Argentynie, wiele piosenek apaszowskich było pisanych dla eleganckich kabaretów. Wnukiem Joska Ładowskiego jest Ron Davis, kanadyjski muzyk jazzowy.

03

YouTube

Filmy z projektu

Kulisy nagrania i pełna filmowa interpretacja jednego z tang.

BBC
RADIO 3

Polskie tango w BBC Radio 3

Tango Goes East

BBC Radio 3 · 27 kwietnia 2025 · 44 minuty

W 44-minutowej audycji Sunday Feature Juliette Bretan śledzi drogę tanga na Wschód — do Warszawy i dalej — oraz niezwykły rozkwit tej muzyki w Polsce międzywojennej. Producentem programu był Mark Burman, a wśród rozmówców znaleźli się m.in. Olga Avigail, Jan Emil Młynarski, Beth Holmgren, Marcin Masecki, Katarzyna Zimek i Piotr J. Flatau. W finale Piotr opowiada o projekcie polskich tang w argentyńskiej aranżacji, a jedno z tych nagrań pojawia się w audycji.

Posłuchaj audycji w BBC
05

Buenos Aires · Pacific Grove

Twórcy projektu

Pomysł i produkcja

Piotr J. Flatau dla UncinusMedia LLC

Aranżacje i kierownictwo muzyczne

Víctor Nocelli

Muzyk i pianista z Buenos Aires. Przygotował nowe, argentyńskie aranżacje polskich tang, często na podstawie bardzo starych nagrań.

Adaptacja poetycka w castellano

Nora Isabel Poggi

Dopasowała hiszpańskie przekłady do muzyki, zachowując ich poetycki i śpiewny charakter.

Wokal

Roberto Minondi

Wyjątkowy głos projektu.

06

ION · Buenos Aires

Realizacja nagrań

DźwiękPablo Acedo
Adaptacja poetycka (tekst)Nora Isabel Poggi
TłumaczeniePiotr J. Flatau
SkrzypceSofía Lara/Bice Gambandé
BandoneonyJoaquín Unsam/Luís Vazquez/Diego Braconi
KontrabasJorge Peluffo
Pianino, aranżacje i prowadzenieVíctor Nocelli
WokalRoberto Minondi
ProdukcjaPiotr J. Flatau dla UncinusMedia LLC